KNX Algemeen





Menselijk brein en KNX hebben veel gemeen


CORPUS staat bekend als de attractie van de reis door het menselijk lichaam. Het meest kenmerkende deel van het gebouw is de 35 meter hoge stalen lookalike van een echt mens, die zijn botten en organen tentoon stelt aan het publiek. Maar het gebouw kent ook een congrescentrum. De facility manager van CORPUS paste hier grotendeels eigenhandig gebouwautomatisering toe. Daarvoor deed hij eerst grondig zijn huiswerk. Dat leidde tot een bewuste keuze voor automatisering op basis van KNX, in combinatie met een ‘homemade’, functioneel systeem.



KNX is eigenlijk heel goed te vergelijken met de werking van ons brein. Axonen in de hersenen geleiden elektrische signalen van de zenuwcel af, dendrieten vangen signalen van buiten op en leiden die naar de zenuwcel toe. De thalamus – het centrale punt waar de in- en uitgaande signalen samenkomen – maakt een selectie van prikkels die moet worden doorgegeven. KNX doet hetzelfde voor signalen van en naar elektrotechnische installaties in een gebouw. Wat de bezoeker van dichtbij kan zien in de hersenpan van de CORPUS-gestalte in Oegstgeest, verzorgt het KNX-systeem in de verdeelkasten, via de kabels, de slimme actoren en sensoren van het congrescentrum ernaast.

 

Druk bezet congrescentrum
Het congrescentrum beschikt over een grote conferentiezaal voor ruim 500 mensen, vier kleinere, flexibel indeelbare zalen, een prachtige lounge en een penthouse - met adembenemend uitzicht - voor recepties en vergaderingen. De zalen zijn zeer in trek: er  worden veel medisch gerelateerde  conferenties gehouden, maar laatst was er bijvoorbeeld ook een schaaktoernooi en eerder introduceerde BMW er de nieuwe i3 voor de Europese dealers. Bovendien organiseerde de Brancheorganisatie Gebouwautomatisering eind vorig jaar haar jaarlijkse Conferentie Gebouwautomatisering bij CORPUS.  De locatie is goud gecertificeerd voor het Green Key keurmerk voor bedrijven in de toerisme- en recreatiebranche die zich controleerbaar bezig houden met milieuzorg.

 

KNX Easy Mode
Facility manager Maurice van Leeuwen automatiseerde de bediening van de verlichting in het multifunctionele congrescentrum op basis van KNX Easy Mode, een eenvoudige methode voor het programmeren van KNX. Daardoor is het hem nu mogelijk om via zijn smartphone alle verlichting te bedienen in het congrescentrum en de beelden van de netwerkcamera’s volgen. Straks kan hij er ook het klimaat mee bijsturen en monitoren en de projectieschermen op commando uitrollen. De meeste schakelingen zijn ook via de ruimtecontrollers in de zalen zelf te bedienen. In de educatieve attractie werkt de complexere verlichting op het specialistische DMX-protocol voor theatertoepassingen. Het KNX-systeem in het congrescentrum is wel meteen gekoppeld aan het gebouwbeheersysteem dat op een hoger niveau de installaties in het hele gebouw monitort. Zo gaat bijvoorbeeld de informatie uit de KNX-energiemeters direct naar het GBS-systeem zodat men daar storingen en trends kan monitoren.

 

100% probleemloos
Om de domotica-installatie in het congrescentrum te kunnen uitvoeren, volgde Van Leeuwen een KNX Easy basis- en gevorderdentraining en liet hij zich adviseren door KNX-fabrikant Hager. Vervolgens moest wel de hele installatie in het congrescentrum ‘op zijn kop’. Het oude, draadloze besturingssysteem voor de verlichting ging eruit, nieuwe bedrading inclusief een buskabel en vier verdeelkasten deden hun intrede. Dat hele project voerde de facility manager zelfstandig uit, samen met zijn medewerkers van de Technische Dienst.  “In de oude situatie hadden we soms problemen: het licht ging niet uit, tijdens presentaties sprong ineens de tl-verlichting aan. Het werkte gewoon niet. Vanwege de grote afstanden waarmee we hier te maken hebben, was draadloze besturing niet betrouwbaar. We zijn dus in de grote congreszaal begonnen met het bekabelen van de verlichting en een betrouwbare aansturing via de KNX-bus. Later hebben we daar ook de kleinere zalen, de lounge en de educatieve attractie aan toegevoegd. Langzaam maar zeker voegen we steeds meer functionaliteiten toe, dat is het mooie van dit systeem. Binnenkort komt er ook een wandpaneel waarop zowel de verlichting als het klimaat en de multimedia van de zalen te bedienen zijn,” vertelt Van Leeuwen. Sinds KNX het brein is achter de e-installatie, werkt alles 100% probleemloos. Gebruikers van de ruimtes zijn tevreden en als facility manager heeft Van Leeuwen nu meer inzicht in de werking van de installaties. Er blijft daarnaast nooit meer iets onnodig aan staan.

 

Solide en toekomstvast
“Voor mij is KNX het meest solide en succesvolle open systeem dat er is. Het is koppelbaar met alle andere systemen die we in het gebouw in gebruik hebben, het werkt altijd en de software is heel toegankelijk. In vergelijking met protocollen als BACNet of LON is het voordeel van KNX dat het systeem niet alleen commando’s verstuurt, maar je ook feedback terug geeft over de status. Die controle in de datacommunicatie is voor mij heel belangrijk. Alles moet hier perfect werken voor onze gasten. KNX is ook betrouwbaarder dan conventioneel schakelen. Daar gaan op locaties als deze grote vermogens doorheen. Met KNX schakelen we geen ‘dikke’ stroom, maar we geven 10 Volt datasignalen door aan de kabel, die de schakelingen vervolgens slim uitvoert in de regelkast. Zo schakelt het systeem bij activering van de ‘alles-aan scene’ bijvoorbeeld in fases alle verlichting in, om stroompieken te verminderen.” Van Leeuwen heeft de verlichting ook gekoppeld aan het brandmeldsysteem. Als men in de grote zaal naar een film kijkt en het is er donker, schakelt KNX bij een brandalarm automatisch de tl-verlichting in om bij ontruiming beter zicht te bieden.

 

Energiegebruik in de hand
Voor CORPUS is het in de hand houden van het energiegebruik zeer belangrijk. Niet alleen om op kosten te besparen, maar ook vanuit de duurzaamheidsgedachte. Die duurzaamheid is verweven in de hele organisatie en krijgt vorm in onder meer het duurzaam opwekken van energie met inzet van groene stroom, structureel energiebeheer en –management, maar ook het gebruik van Fair Trade producten. “Met onze luchtbehandelingskasten en warmtepomp – die veel stroom vragen – is inzicht in het elektriciteitsgebruik cruciaal. Zo kun je op basis van de informatie die KNX naar het GBS stuurt, snel bijsturen als het nodig is. Maar ook zorgt KNX ervoor dat twee uur na de laatste bijeenkomst alle verlichting automatisch uit gaat. Geen onnodig verbruik dus.” Ook comfort weegt zwaar in een gebouw waar alles om beleving draait. “Dit systeem geeft mij de mogelijkheid om een sms te ontvangen als het in een bepaalde ruimte te koud of te warm wordt, zodat ik op afstand de verwarming wat op kan voeren of juist lager kan zetten.”

 

Van Easy naar ETS
Het Easy Mode configuratiesysteem van KNX wordt normaal gesproken vooral in woonhuizen toegepast. Het gedrag van de aangesloten apparaten is al min of meer voorgeprogrammeerd. Met een speciaal apparaatje zijn de instellingen van een beperkt aantal componenten aan te passen. Voor Van Leeuwen was dat geen probleem. “Dit gebouw valt nog net onder de reikwijdte van Easy Mode. Omdat we alles stapsgewijs doen, kunnen we steeds zien wat haalbaar is en of we uiteindelijk ook het hele gebouw ermee kunnen automatiseren. Zijn op een gegeven moment de grenzen bereikt, dan kunnen we nog altijd naadloos overstappen op een hoger niveau. Ik zal dan wel alles opnieuw moeten programmeren in ETS software, maar de hardware blijft gewoon bruikbaar.”

Download de projectbeschrijving
Lees meer over dit project in de pdf.